U Likovnom salonu negotinskog Doma kulture predstavljene su knjige “Susret sa onostranim: Kazivanje Vlaha sa severoistoka Srbije” i zbirka pesama Ljubinke Dimitrijević “Hoću da znam”.

U okviru programa osmih po redu „Dana Gergine”, Likovni salon negotinskog Doma kulture “Stevan Mokranjac” bio je mesto susreta tradicije, narodnog verovanja i savremene poezije.

Ovom prilikom, Udruženje za očuvanje tradicije, jezika, kulture i običaja Vlaha „Gergina” predstavilo je najnovije naslove iz svoje bogate izdavačke produkcije.

Knjiga  „Susret sa onostranim: Kazivanja Vlaha sa severoistoka Srbije”, donosi 41 kazivanje, koja su na terenu zabeležena u svom autentičnom obliku, na vlaškom jeziku, na dijalektu koji se u tom kraju koristi, i potom prevedena na srpski.

“Prikupljanje građe je sprovedeno u osam sela Negotinske Krajine: Jabukovcu, Urovici, Prahovu, Crnomasnici, Mihajlovcu, Dupljanu, Vratni i Maloj Kamenici; u dva sela na teritoriji grada Zaječara: Tabakovcu i Malom Jasenovcu, dva homoljska sela: Osanici i Stamnici, kao i Donjem Milanovcu i Jasikovu u majdanpečkoj opštini”, rekao je Siniša Čelojević, priređivač ovog izdanja.

Ova dragocena etnografska građa donosi autentična svedočenja o mitološkim bićima, vampirima, đavolu, vilama, Šumskoj Majci (Muma Paduri), zmaju, suđajama/suđenicima, zmiji-zaštitnici polja, noćnim utvarama, todorcima, čuvajući od zaborava usmeno nasleđe naših predaka.

“Kazivači, njih ukupno šesnaestoro, su osobe uglavnom starije životne dobi. S obzirom da je interesovanje za ovu vrstu usmenog nasleđa zgaslo i da mladi sa njim nisu upoznati, ove priče su bile prepuštene zaboravu. Iz tog razloga se više puta moralo ići u sela kod kazivača, kako bi se oni prisetili reči i njihova kazivanja bila zapisana ili snimljena. Zbog činjenice da je sve manje živih ljudi koji su čuli priče od svojih baba i deda, koji „znaju“ za grobove vampira i mesta gde su se vile okupljale, njihove priče postaju još dragocenije. Tako je, sa jasnom svešću o njegovom značaju, dr Siniša Čelojević, lekar i pasionirani poštovalac narodne tradicije. Oslanjajući se na svoja dugogodišnja iskustva u vezi sa očuvanjem usmenog nasleđa Vlaha, ni ovog puta se nije upuštao u naknadno intervenisanje ili pokušaje interpretacije prikupljene građe”, ističe Milica Vuković, etnolog – antropolog.

U Likovnom salonu negotinskog Doma kulture predstavljena je i zbirka pesama „Hoću da znam“ autorke Ljubinke Dimitrijević. Odrasla kraj Dunava u Mosni, Ljubinkine pesme su često inspirisane svitanjima, jutrima i talasima ove velike reke. Kroz njene stihove čitaoci mogu upoznati silinu i postojanost reke koja spaja gradove, ljude i ruši granice.

U svojim pesmama autorka govori o malim svakodnevnim stvarima, unutrašnjim nemirima i preispitivanjima.

Čitaoce na samom početku očekuje pesma o Vlasima, narodu koji živi vekovima na ovim prostorima sa svojim običajima i navikama, i lepim Vlajnama koje svojom lepotom i posebnošću ostavljaju trag u svakodnevnom životu, pesmi i poeziji, ali su i nadahnuće mnogim stvaraocima.

„Ovo je osma zbirka mojih pesama koju sam napisala i koja sadrži nove pesme pisane na vlaškom jeziku i prevedene na srpski jezik. Zahvalna sam Udruženju „Gergina“ i gospodinu Siniši Čelojeviću što mi je pružio priliku da pred vama večeras predstavim svoje stvaralaštvo. Mojim pesmama ja čuvam vlaški jezik i trudim se da pokažem koliko je bogat. Na svima nama je da od zaborava čuvamo jezik, običaje i muziku, jer ćemo time sačuvati identitet nas Vlaha“, rekla je na promociji Ljubinka Dimitrijević, koja je plodotvoran pisac i iz čijeg pera je do sada izašao veliki broj pesama objavljenih u osam samostalnih zbirki, od kojih je jedna proglašena knjigom godine u Makedoniji.

Dobitnica je Gran pri nagrade Ruske Federacije u gradu Ufa. Njene pesme prevedene su na ruski, engleski, mađarski, makedonski, bengalski, rumunski i vlaški jezik. Ono što predstavlja posebnu vrednost Ljubinkinog rada jeste prevođenje školske lektire na vlaški jezik.

Autor teksta: Suzana Mihajlović Jovanović